‘Goh,’ zei onze gast.
‘Heeft het een náám?’
Hij was bejaard. Beminnelijk. En hooggeleerd.
En hij had tics.
Kleintjes.
Oogknipperen. Schoudertrekken.
Hij deed ze als hij dacht dat we niet keken, zoals iedereen met tics dat doet.
Schaamte.
Wij knikten.
Het heeft een naam
‘Ah’, zei hij, en schudde zijn hoofd.
‘Dat heb ik nou nooit geweten.’
Het is verwonderlijk hoe dingen pas beginnen te bestaan als ze een naam krijgen.
Mijn tics kregen een naam toen ik 37 was.
Tourette.
Eerder had ik die naam wel gehoord, maar meteen verworpen.
Waren ze nou helemáál.
Dachten ze dat ik gek was?
Touretters? Dat waren van die idioten die..
Precies.
Kijk, daar had ik natuurlijk he-le-maal niks mee te maken
Ik riep niet de hele dag hardop ‘kut’.
De gedachte alleen al deed me rillen.
Ik had wel filmpjes gezien op TV. Zoals iedereen. Van mensen die geen seconde konden stilzitten.
Die over het ziekenhuisbed van hun bejaarde ouders dansten.
Die zelfmoord pleegden van ellende.
Pas moi.
Toch moest ik er aan geloven
Er waren andere redenen om me in de diagnose te verdiepen.
En ja.
Toen ik er eenmaal over ging lezen begon ik te knikken.
Inderdaad. Zo voelde het. Dat was het. Dit had ik.
Ik was dus niet gek
Het had een naam.
Iedereen met een psychiatrische diagnose voelt hetzelfde: opluchting.
Tot die tijd wist ik wel dat ik steeds met mijn linkerhand mijn linkerbeen wilde aanraken tijdens het hardlopen.
…All right. Okee. En op de fiets.
Dat ik vaker met mijn ogen knipperde dan strikt nodig.
En dat ik allerlei andere dingen deed die goddank niemand zag.
Maar ik hield het geheim.
Dacht ik.
Dat hoefde nu niet meer.
Nu komt het rare
Natuurlijk ging ik mezelf meteen vergelijken met andere Touretters.
En hoera. Daar kwam ik toch wel goed vanaf.
Ik was een licht geval, dat zag je zo.
Mijn tics deed ik gewoon tussen de bedrijven door.
Mijn vrienden bezwoeren me om het hardst dat ze ze niet eens zagen.
Het mooiste was: de meeste mensen met Tourette hebben ook ADHD.
En dát had ik gelukkig nou weer niet
Ik had een typisch milde en zuivere Tourette.
Heel mild. En héél zuiver.
De mensen van de Tourette-vereniging knikten vriendelijk als ik dat zei.
En als iemand voorzichtig opmerkte: ‘Nou… bijna alle Touretters hebben toch wel…’
Dan riep ik snel: ‘Ik niet.’
Waren ze nou helemaal.
Dachten ze soms dat ik gek was?
ADHD-ers? Dat waren van die idioten die..
Precies.
Kijk, daar had ik natuurlijk he-le-maal niks mee te maken
Ik had geen schulden.
Mijn huis was geen chaos.
Ik was niet gescheiden.
Ik kon me prima concentreren, twee studies gedaan, cum laude afgestudeerd dankuwelalstublieft.
Getverdemme, ADHD.
Toch moest ik er aan geloven
Er waren andere redenen om me in de diagnose te verdiepen.
En ja.
Toen ik er eenmaal over ging lezen begon ik te knikken.
Inderdaad. Zo voelde het. Dat was het. Dit had ik.
Er bleken nog medicijnen voor te bestaan ook.
Mijn leven verbeterde met 100%. Direct.
Ik kon weer tegen stress. Mijn zelfhaat vervloog. Mijn steeds terugkerende, verlammende, diep-sombere buien verdwenen voorgoed.
Had ik dat maar eerder geweten.
Want ik was inmiddels 48. Ik had 10 jaar lang ontkend dat medicijnen konden helpen.
Dus ik weet als geen ander hoe groot de weerstand is.
Het geluk en de vloek van kennis
Vóór ik wist wat ADHD en Tourette precies inhielden, was ik net zo bevooroordeeld als iedereen. Nu ik er meer van weet vind ik ze niet eng meer, psychische aandoeningen.
Autisme niet.
Schizofrenie niet.
Depressie niet.
Borderline niet.
Psychotische kwetsbaarheid niet.
In mijn omgeving komt vanalles voor. En als je eenmaal weet wat het is verdwijnen de schaamte en de angst.
Je ziet dat alles in gradaties bestaat.
Je observeert hoe medicatie kan helpen: kinderen gaan naar het gymnasium in plaats van naar het VMBO, omdat ze zich weer kunnen concentreren. Ouders hervinden elkaar omdat vader weer stil kan zitten op de bank en naar moeder kan luisteren. Jongeren besluiten om toch te blijven leven.
Maar nu krijg ik als ervaringsdeskundige die stukken te lezen, zelfs in onze beste kranten
Die stukken waarin journalisten en onderzoekers beweren dat kinderen met ADHD luie ouders hebben. Dat autisme zwaar overgediagnostiseerd wordt.
Zelfs een hele zaal met psychiaters en psychologen lachte zich deze week nog dood:
Zaal vol psychiaters ligt dubbel bij het idee dat ook oude mensen ADHD kunnen hebben. Maar waarom niet? #TrendsPSY
— malou van hintum (@malouvh) November 27, 2012
Zaal: ‘Het zijn de ouders die hun ADHD-kinderen graag & kritiekloos die pil laten inslikken’ #TrendsPSY
— malou van hintum (@malouvh) November 27, 2012
Ik zie de documentaires op TV, van journalisten die net zo bevooroordeeld zijn als ik vroeger was.
Ik zucht.
Ik denk: hallo, jongens. Eén op de 4 Nederlanders krijgt in zijn leven een psychische aandoening.
Ik ga niet op kruistocht.
Maar ik help iedereen die wel op kruistocht is
Geertje Paaij.
Malou van Hintum.
Kim Helmus.
Rokus Loopik.
Marieke Sweens.
En ik steun iedereen die openlijk voor zijn kwetsbaarheid uitkomt.
We zijn één grote familie.
En we zijn allemaal meer of minder psychisch kwetsbaar.
Foto: Nomadic Lass (detail)
PS. Voor volwassenen met ADHD is in Nederland weinig geregeld. Er zijn nauwelijks psychologen in volwassenen-ADHD gespecialiseerd. Academische ziekenhuizen richten zich op kinderen. PsyQ kan een oplossing zijn.
PS2. Boeken over ADHD voor volwassenen? De beste vind ik die van Hallowell en Ratey, te beginnen met Driven to distraction. Beide psychiaters hebben zelf ADHD. Dat scheelt.
PS3. Het zit in de lucht deze week. Openhartigheid over een tikje anders zijn dan gemiddeld. Brigitte van Tuijl blogde over ‘coachen vanuit de cave‘. Zelfs Copyblogger heeft een stuk over introvert zijn online.
verschrikkelijk fijn blog (en ik hoop dat je hierdoor weer kunt putten uit je creativiteit!). En goed dat je iedereen steunt die wel op kruistocht is. Toch heb ik 1 kanttekening uit eigen ervaring: de neiging van mensen om andere mensen in hokjes te stoppen.
Die kan soms raar uitpakken. Net als dat het te gek voor woorden is dat die psychiaters lachen om het gegeven dat ook volwassenen ADHD kunnen hebben is het te gek voor woorden als iemand een etiket opgeplakt krijgt dat niet klopt. en dat, onwetende en waarschijnlijk angstige, mensen je ook zo gaan behandelen.
Dat heb ik meegemaakt en dat kan vrienden kosten. Dus voor mij is er 1 aanvulling op dit blog: mensen, als je niet precies weet wat een bepaalde diagnose inhoudt, onthoud je dan van uitspraken of ga je verschrikkelijk goed inlezen. En respecteer het anders zijn van je medemens (maar dat zeg jij natuurlijk ook!)
Niet kennen, niks van weten… Daar draait het om. Vervelend als zelfs je naasten en je familie er zich niet in willen verdiepen. ‘Geef mij dat kind maar eens een week’, of: ‘Jij bent ook veel te gespannen, ga eens de vrije natuur in.’ Dat soort dingen. Dat is afweer.
oho… ontdek ik je nu pas, omdat ik weleens wilde weten wie Kitty Kilian is (prent C.C.S.Crone hangt hier) en ik lees je blogs ademloos
Dank je, Anka. Wat een grappig blad waarnaar jouw link verwijst. Bouillon. Alleen over soepen? Voor chefkoks?
Nee hoor, niks niet soepen… nou ja, het komt wel eens aan bod.
Sowieso weinig recepten, daar zijn kookboeken voor. Het is een magazine in boekvorm, met verhalen over de achtergrond van het eten. Dus de mensen er achter.
Heel breed en wereldwijd. Het kan gaan over de Russische kaviaarmaffia, Chinese maankoeken, een tomatenkweker in Noord Holland of het eten van klei door (uitsluitend) zwangere Afrikaanse vrouwen.
Aanvulling: met “ook zo gaan behandelen” bedoel ik dus: alsof je gek bent of niet capabel om zelf keuzes te maken. En dat is zo verschrikkelijk respectloos, of de diagnose nu juist is of niet.
Precies.
@breinkorf @KittyKilian via de e-mail klopt ie idd niet. hier goede link: http://t.co/3Irua3Q3
De conceptversie had ik al gelezen en toch raakt ‘t me wéér: http://t.co/dsXCFn82 via @kittykilian
RT @MariekeSweens: De conceptversie had ik al gelezen en toch raakt ‘t me wéér: http://t.co/dsXCFn82 via @kittykilian
Wauw! Mild en zuiver: @KittyKilian de schaamte voorbij èn weer helemaal terug! http://t.co/w6UwxwnM
Prachtig en ontroerend om te lezen.
Mooi! De schaamte voorbij, open gooien de zaak. En super dat je anderen wil helpen met hun eigen kruistocht!
In 1 woord: prachtig!
RT @ashatenbroeke: Prachtige en grappige blog over het stigma van psychische klachten. Echt. Allemaal lezen. http://t.co/LKhJscj9 via @JoletPlomp
Wat een mooi blog. Omdat het dit onderwerp in perspectief zet. Omdat het precies op tijd komt. Met een zoon die binnenkort getest wordt (is het ADD? is het ADHD? of een disharmonisch profiel? Of erger nog, allebei? Dat zal toch niet…?), kijk ik nu wel anders naar oordelen, hokjes en labels. Iedereen is wie hij is. Met alles erop en eraan. Niks is raar. We hebben allemaal wat. Gelukkig maar.
Ik hoop dat het allemaal erg meevalt, Brigit.
RT @ashatenbroeke: Prachtige en grappige blog over het stigma van psychische klachten. Echt. Allemaal lezen. http://t.co/LKhJscj9 via @JoletPlomp
heel mooi en bijzonder teer.
‘Ooit wel eens een normaal mens ontmoet? En beviel het het?’
Dat is de tekst die de Stichting Pandora, geïnspireerd door Simon Carmiggelt, in 1974 op een spiegelende deurposter liet drukken. http://goo.gl/I5hun
…dat leverde een discussie op die tot op de dag van vandaag voortduurt http://goo.gl/Ojm23
Want vooroordelen koesteren en in stand houden of stickers op mensen plakken is, en blijft, een slechte zaak.
Chapeau (!) dus, dat jij dit thema hier durft aan te snijden.
Wat zou eens mens zijn zonder zijn tics. Of een blogger zonder gebruiksaanwijzing. http://goo.gl/nR4kO
Wat jou uniek maakt is je kracht. En daar blijf ik op deze plek graag van genieten.
Een tikkie meer of minder maakt wat dat betreft geen verschil.
Voor mij ben je een kanjer, Kitty!
Wat een prachtige en rake tekst. Het klopt. Vaak zou je wensen dat er nu eens een filter zou worden uitgevonden voor mensen die niet willen of kunnen nadenken. Dat gaat niet eens alleen op voor psychiatrische aandoeningen. Het zou perfect werken in de politiek bijvoorbeeld…… Zouden we daar niet een APPje voor kunnen uitvinden?
;-) Maak jij er effe een?
Prachtige blog van @KittyKilian ‘De geheime tics van een blogger’ http://t.co/ejWvv6ew
Maar ik hield het geheim.______________
Dacht ik.
http://t.co/vNfK5ZXF
High 5! Ik ben dol op mensen die niet perfect zijn en ook nog precies weten waar het aan schort. Bij mij dit: mijn aandacht doet iets geks met me. Floep, ineens is ‘ie ergens anders. Een neuroloog heeft er niet meer van kunnen maken dan ‘geen epilepsie’. Nou, dat scheelt dan weer.
Mijn geluk is dat ik dit geintje van de natuur in mijn voordeel gebruik. Het helpt me om creatief te denken en vreemde verbanden te zien, waar anderen van denken ‘hoe komt ze erop’. Handig voor Sinterklaasgedichten. En in het geval van schoonmaken doe ik aan intuitief schoonmaken: ergens beginnen, iets anders half afmaken, een derde klusje tussendoor en dan de laatse ditjes en datjes. Eigenlijk best fijn: eerst doen waar je zin in hebt en kriskras, dan alles afmaken met snel resultaat omdat je de helft al gedaan had. Kan ik wel eens een blogpost aan wagen ;-)
Zolang er goed mee te leven is, och waar hebben we het over… En wat betreft al die mensen die een lans willen breken voor meer begrip van iedereen met ‘iets psychiatrisch’: mijn steun heb je! Want het kan ons allemaal overkomen. Zomaar en ongevraagd. Of psychiaters het nou grappig vinden of niet.
Ja, iedereen kan vanalles krijgen. Of hebben zonder het te weten.
Bij ADHD krijg je trouwens pas een diagnose als het je hindert ;-) Als je gewoon achieft wat je wil achieven is er niks aan de hand.
Vergeten wat je ook weer aan het doen was dat ken ik, maar het komt altijd goed.
Geweldig geschreven en herkenbaar! RT @KittyKilian: ‘De geheime tics van een blogger’ http://t.co/HWX8mhR7 Nieuw blog
Wat herken je Anton? O, ik weet het al. Ook hardloper! ;-)
en @kittykilian wat een gaaf blog….http://t.co/TjhMJ7TH
RT @StichtingGTS: Mooie nuancering van #Tourette en psychische klachten in het algemeen door @KittyKilian http://t.co/JJjmIlQ7 via @Psytekst
RT @ashatenbroeke: Prachtige en grappige blog over het stigma van psychische klachten. Echt. Allemaal lezen. http://t.co/LKhJscj9 via @JoletPlomp
! RT @Marjoleinvbm: Lezen! van @kittykilian: De geheime tics van een blogger http://t.co/DpPvCKKq
Mooi RT @divelopnl: ! RT @Marjoleinvbm: Lezen! van @kittykilian: De geheime tics van een blogger http://t.co/gJOkbpt4
Misschien wel haar mooiste blog @KittyKilian: ‘De geheime tics van een blogger’ http://t.co/GM8uxy92
Een vreselijk mooi blog uit de handen van @KittyKilian: ‘De geheime tics van een blogger’ http://t.co/akuI6Otf ‘
@EliseD4 Deze moet je maar eens lezen ;) De geheime tics van een blogger | Blogacademie http://t.co/gpTnVEBV
Wat een prachtig blog http://t.co/aMPk4BA1 .
Hoi Kitty, dank je voor je prachtige blog. Ik bewonder je dapperheid dat je dit zo op durft te schrijven; er zijn niet veel mensen die in blogs of in social media (of in live optredens) zich zo open of kwetsbaar opstellen en als het wel gebeurt vind ik het echt een verademing.
Een kleine aanvulling op je blog: ik weet uit ervaring dat het leven van een partner van iemand met een psychische aandoening ook niet over rozen gaat… Ik ben ook niet op kruistocht gegaan toen, maar er was echt alle reden toe.
Ha Ellen,
1. Dat ik adhd heb helpt wel bij dapper zijn hoor ;-) Ik mag graag af en toe een knuppel in een hoenderhok gooien.
2. Nee, natuurlijk, het kan voor partners en andere familieleden/vrienden ook lastig zijn. Hangt er helemaal vanaf wat er aan de hand is en hoe goed iedereen het snapt en welke aanpassingen je kunt maken in de onderlinge relaties. Hallowell en Ratey gaan in hun boeken bijvoorbeeld uitgebreid in op partners enz.
De geheime tics van een blogger http://t.co/QBafByA5 via @kittykilian
Getikte ADHD’er blogt zich een slag in de rondte | http://t.co/w6UwxwnM | @KittyKilian
Hahaha! Kom eens langs als je durft!
Nee, dank je. Straks ga je nog koffie drinken ook… doodeng!
Prachtig blog, Kitty. Dank je wel. Mooi voorbeeld van hoe schaamte verdwijnt als je moed toont.
Schaamte verdwijnt met kennis en inzicht, geloof ik. Het inzicht dat schaamte eigenlijk te zot voor woorden is ;-) Wij schamen ons voor alles. Niet-werkende moeders omdat ze niet werken. Werkende moeders omdat ze te weinig thuis zijn. Enz. enz. Sukkeltjes zijn we.
RT @KittyKilian: Haha! RT @lievelotty: Getikte ADHD’er blogt zich een slag in de rondte | http://t.co/Q4oXRh02 | @KittyKilian
Wat een mooi, persoonlijk, heel prettig leesbaar blog | De geheime tics van een blogger http://t.co/vJfIz3zo via @kittykilian
tot nu toe noemde ik tics heel voorzichtig eigenaardigheden. Ik wil niet meedoen aan het ‘photoshoppen’ van persoonlijkheden, daarmee ondermijn je de mens. Dank voor je aanscherping via je eigen kwetsbaarheid!
Nou ja, dat kan ook. Tics zijn verder niks, meer of minder hinderlijke, niet nuttige bewegingen of geluiden. Of gedachten. Je kunt ze hebben in een intensiteit van 0 tot 100 op een schaal van 100. Wanneer geef je het een naam? In elk geval is het een van de wijdst verbreide genetische aandoeningen, heb ik me laten vertellen. Maar in lichte mate valt het niemand op.
RT @kittykilian: “Daar had ik natuurlijk he-le-maal niks mee te maken”: Blogbekentenis http://t.co/g45i1QOC
@KittyKilian Dank je voor je steunbetuiging via jouw blog http://t.co/mJO34xjh @RobertVermeiren en @BrasaCoevorden Willen jullie ‘m lezen?
Met kwinkslag eigen twijfel en schaamte over psychische problemen uitstekend verwoord. @KittyKilian http://t.co/EIhqxLpb via @GeertjePaaij
Hee Kit
Wat een prachtig stukje. En ik weet het en als ik het lees word ik er toch weer stil van. Mooi. Eerlijk. En waar.
Liefs
Francis (de slome blogster)
RT @RobertVermeiren: Met kwinkslag eigen twijfel en schaamte over psychische problemen uitstekend verwoord. @KittyKilian http://t.co/EIhqxLpb via @GeertjePaaij
RT @RobertVermeiren: Met kwinkslag eigen twijfel en schaamte over psychische problemen uitstekend verwoord. @KittyKilian http://t.co/EIhqxLpb via @GeertjePaaij
RT @RobertVermeiren: Met kwinkslag eigen twijfel en schaamte over psychische problemen uitstekend verwoord. @KittyKilian http://t.co/EIhqxLpb via @GeertjePaaij
RT @ KittyKilian ‘De geheime tics van een blogger’ http://t.co/7YsrNdzL Nieuw blog
Maar ik hield het geheim. Dacht ik.| http://t.co/w6UwxwnM | @KittyKilian
Wat een FANTASTISCH en ongelooflijk EERLIJK en MOEDIG blog Kitty! Dankjewel daarvoor.
Ik omhels je.
Anja
Dank je, Anja. Ik schaam me echt niet meer. En ik ben boos op mensen die er niks van willen horen – vooral op beleidsmakers en onderwijsmedewerkers. Als 5% van de bevolking ADHD heeft is ademruimte in het schoolsysteem op zijn plaats. Volwassenen zijn vrij om hun eigen leven te kiezen, kinderen niet.
Gelukkig maar dat je de schaamte voorbij bent Kitty! Waarom zou je ook. Een mens schaamt zich toch ook niet voor chronische hoofdpijn of een aangeboren spierziekte?
Op de school waar ik werk is met iedereen wel iets aan de hand. Met de leerlingen maar ook met de docenten. Ik zou het een vreselijke saaie werkomgeving vinden als dat niet zo was. En het percentage leerlingen met de officiële diagnose ADHD en aanverwante aandoeningen overstijgt ruim de 5% kan ik je vertellen.
Kunstacademie?