Leert je belachelijk goed zakelijk bloggen

Waarom je lezer van details houdt (de graden van abstractie)

Charles Dickens, David Ogilvy, Sylvia Witteman: iedereen die zijn lezers raakt gebruikt concrete en specifieke woorden.

Wat?

Ik leg het uit.

De graden van abstractie

Abstracte woorden zijn ideeën. Liefde. Financiën. Industrie. Groente. Je kunt ze niet vastpakken.

Concrete woorden kun je wel pakken. Of ruiken. Of voelen. Of horen. Concrete woorden beschrijven wat jij zelf ziet. Of hoort. Of wat je kunt aanraken. Kortom: concreet is wat je met je eigen zintuigen kunt waarnemen.

Groente kun je niet pakken.
Een wortel wel.

Geef eens een voorbeeld?

Schrijf niet: industrie. Schrijf: fabriek.
Schrijf niet: informatie. Schrijf: nota. E-mail. Spreadsheet.

Wat is het verschil?

Concrete woorden roepen een plaatje op, voor het geestesoog van je lezer.

Schrijf boom en je lezer ziet een plaatje.
Schrijf milieu en je lezer ziet eh.. niks. Hij slaat vermoeid de krantenpagina om.

Boom is een plaatjeswoord. Milieu niet.

Wat is dat precies, een plaatjeswoord?

Plaatjeswoorden zijn woorden die je lezer een zintuiglijke ervaring geven: ze tonen hem een beeld, geven hem een gevoel, hij hoort een geluid, hij ruikt iets, hij proeft iets.

Die ervaring heeft hij niet écht. Hij heeft hem in gedachten, via zijn spiegelneuronen.Een spiegelneuron is een hersencel die niet alleen vuurt als jij een handeling uitvoert, maar ook als je een ander mens een handeling ziet uitvoeren.

Het neuron weerspiegelt wat iemand doet in jouw hoofd, alsof je het zelf doet. Dus: als jij over uien schrijft, krijgt je lezer tranen in zijn ogen.

Jouw taak als schrijver is, om je lezer ervaringen te geven.

Hoe doe je dat?

Je schrijft niet: de vrouw is mooi.

Mooi is een samenvatting. En een oordeel. Jouw oordeel.

Wat doe je wel? Je zorgt dat je lezer iets ziet. Je schetst een plaatje. Je schrijft: ze heeft lange benen en blond haar.

Of je zorgt dat hij iets hoort: in de verte reed een opgevoerde brommer.

Ofwel: je gebruikt plaatjeswoorden.

De overtreffende trap van concreet is: specifiek

Wat is specifiek?

Ik vraag aan jou: beschrijf je vader.
Jij kunt kiezen. Hou je het vaag of laat je in je ziel kijken?

A. Hij was een man die nooit thuis was.
B. Mijn vader hield meer van zijn frietzaak op de Nachtegaalstraat dan van zijn zoon van 6.

Beschrijving A is concreet.
Beschrijving B is specifiek.

Geef je iets met naam en toenaam aan, of en detail, dan benoem je iets individueels. Iets kenmerkends.

Specificaties zijn: namen, merknamen, data, percentages, getallen: alles wat je kunt meten en checken.

Dit is concreet:

Hij droeg schoenen.

Dit is specifiek:

Hij droeg Timberlands.
Een merknaam is specifiek

Waarom wil je specifiek schrijven?

Dat maakt je tekst geloofwaardiger.

Vergelijk deze zinnen maar, en vraag je af welke je eerder gelooft:

A: Mijn buurvrouw heeft een oude keuken.
B: Mijn buurvrouw heeft een originele Bruynzeelkeuken met glazen voorraadbakken.
Piet Zwart keuken van Bruynzeel, jaren 1930

Hoe specifieker je bent, hoe eerder je lezer je gelooft.

geloofwaardigheid en specificiteit
Specificiteit en geloofwaardigheid

 

tips voor beter bloggen

Over Kitty Kilian

Kitty Kilian

Schreef voor NRC Handelsblad, gaf les aan vakopleidingen Journalistiek. De Blogacademie sinds 2011. Delicate as a hand grenade.

Cursussen:
Blogbasics
Blogpro
Karakter & Dialoog
Little Black Dress

14 comments

Leert je belachelijk goed zakelijk bloggen
Herstel wachtwoord
Geef je e-mail adres. Een nieuw wachtwoord wordt verzonden.