Leert je belachelijk goed zakelijk bloggen

De naamwoord-stijl: voor bedekpraat, verhulgelul en ontwijkgezeik

naamwoordstijl: je hoeft niet te salueren

Jan staat voor de microfoon. Hij grijpt in zijn borstzak. Nee hè, denk je. Maar jawel: hij vouwt een stapel A4-tjes uit en begint voor te lezen.
Kees staat voor de microfoon. Hij grijnst naar de zaal, hij strijkt door zijn krullen en hij begint te improviseren.

Bij Jan val je in slaap. Bij Kees begin je al gauw te glimlachen. Waarom? Omdat gesproken taal vol energie zit.

Waarom is spreektaal energiek?

Omdat we praten in een afwisselend ritme, met veel korte zinnen: die zijn makkelijk te volgen. Vol werkwoorden: er zit actie in. We hebben het meestal over mensen: het is duidelijk wie wat doet. En we gebruiken eenvoudige woorden.

Dus ik zeg: Jan, doe nou niet. Zo pak je een meisje van 16 niet aan. Die is daar te oud voor. Maar ja, je kent Jan: die gaat dan een beetje schaapachtig zitten lachen.

Eenvoudige woorden zijn woorden die we ook thuis gebruiken. Het zijn geen kantoorwoorden, het is geen politici-parlance, geen imponeertaal; geen bedekpraat, geen verhulgelul, geen ontwijkgezeik.

Onpersoonlijk schrijven is het wapen van wie niet aanspreekbaar wil zijn op zijn acties. Of van wie doet alsof wat in de tekst staat onweerlegbaar is. Onwrikbaar. Niet door mensen verzonnen, maar altijd al objectief noodzakelijk geweest. Brexit. De Betuwelijn.

Sla dus niet met je hakken tegen elkaar zodra je gaat schrijven

Denk niet dat het je plicht is om je collega-politici, beleidsmakers, managers of wetenschappers uit de wind te houden. Je hoeft niet alle levende, ademende mensen die dingen doen weg te laten uit je tekst.

Een typisch gevalletje hakken tikken is de naamwoordstijl

In de naamwoordstijl maak je van een werkwoord een zelfstandig naamwoord. Je verandert:

Karin snijdt uien voor de soep.

In:

Het snijden van de uien voor de soep gebeurt door Karin.

Als je lief bent voor je lezer leer je het af. Keer het om. Kom je een zin zonder ziel tegen, zoals deze:

De nieuwe operatierobot vergt een investering van 20 miljoen.

Verander hem dan subiet in:

We hebben 20 miljoen nodig voor een nieuwe operatierobot.

In het verlengde ligt: de lijdende vorm

Lieke heeft al genoeg aan haar hoofd. Ze klikt op de unsubscribe-link onderaan de nieuwsbrief.

Leest veel makkelijker dan:

De unsubscribe-link wordt door Lieke aangeklikt.

Ook de lijdende vorm is onpersoonlijk. Vermijd de woorden word en door en je bent al een heel eind.

Mag je nooit de lijdende vorm gebruiken?

Nou vooruit dan, af en toe. Maar het is zelden nódig, dus waarom zou je? Maak er een sport van om ze af te schieten.

Gebruik gewoon géén onpersoonlijke vormen

Lieke schrijft zich uit. En Paul ook. Niet:

Men schrijft zich regelmatig uit.

Of:

Er wordt momenteel veel uitgeschreven.

Of:

Er is sprake van uitschrijvingen.

tips voor beter bloggen

boekblog over blogstijl

Over Kitty Kilian

Kitty Kilian

Schreef voor NRC Handelsblad, gaf les aan vakopleidingen Journalistiek. De Blogacademie sinds 2011. Delicate as a hand grenade. Blogt as we speak het boek Hoe schrijf je een blog? - de stijl.

Cursussen:
Blogbasics
Blogpro
Little Black Dress
Karakter & Dialoog

22 comments

  • De laatste twee voorbeelden zou ik omkeren. Eerst de foutieve en dan de goede. Nu onthoudt je lezer de fouten aan het eind van je hoofdstuk.

    Qua vormgeving: geef ‘fout’ en ‘goed’ allebei een andere kleur. Dan snapt mijn oog alvast wat je bedoelt.

  • Ik ben er even goed voor gaan zitten. Beter dan vanochtend in ieder geval. Komt ‘ie ….

    Bij de regel ‘Denk niet dat het je plicht is …. ‘, raak ik je kwijt. Dat komt (voor mij) uit de lucht vallen. Komt ook (vooral?) omdat ik de term ‘naamwoordstijl’ nog nooit had gehoord. Voor mij had er daarom een zinnetje bij gemogen als ‘Een typisch gevalletje hakken tikken is de naamwoordstijl’. En dan doorschakelen naar de uitleg. De uitleg komt nu 2 alinea’s later. Dan heb ik ondertussen al “het zal wel” gedacht. En verder geklikt.

    Het voorbeeld van Karins soep was ook verwarrend voor me. Ik dacht dat je van ‘fout’ naar ‘goed’ ging. Blijkbaar een klassieke (schoolse) verwachtingsstructuur in mijn hoofd. Dus dat gaf een error.

    Bij de operatierobot hanteer je de omgekeerde structuur (fout-goed). Zie ik nu, snap ik nu. Maar in het snelle scannen craste ik er op. En had ik zoiets van … “ja, maar net zeg je nog …. en nu roep je …..?!

    Dus toen was ik toe aan extra koffie. Hopelijk ben ik nu helder genoeg voor je. Als dat niet zo is, roep maar. Snap mezelf niet altijd, dus misschien jij ook niet. Logisch.

  • Wat is nou goed: Karin snijdt uien voor de soep of het bereiden van de soep gebeurt door Karin. Bij beide zinnen zie ik niet een probleem, het is voor mij duidelijk dat Karin soep maakt (wie snijdt er nou voor zijn lol uien).
    Het 2e voorbeeld: hier is de de 2e zin voor mij duidelijk beter omdat ik me bij ‘we’ aangesproken voel en tegelijk denk: da’s een boel geld.

    • Ja, Francien, bij een kort zinnetje, zoals hier, in een verder redelijk vlot te lezen stuk valt het wel mee met de ellende, als je één onnodige lijdende vorm leest. Maar geloof mij, als het een hele nota is en overal staan zinnen in naamwoordstijl, dan ga je snakken naar een tekst die gewoon gaat over iemand die iets doet. En niet over dingen die worden geëffectueerd door, enz. Afijn, lees maar eens een beleidsnota.

  • Zijn Brexit en de Betuwelijn in één klap uit de hemel gedaald? Daar moest ik over nadenken. En nog steeds. Dat is vast omdat ik zo overdreven nuanceer ;-)

  • Er waren 2 punten waar ik ineens moest nadenken of ik het kon volgen. Heb ik zelden bij jou blogs.
    De ene was het de zinsdeel ‘die het wil doen lijken alsof …’. Is dat met opzet een nare zin of onbedoeld? In het eerste geval werkt het goed ;-)

    De andere is het soepvoorbeeld. Je veranderd de zin: werkwoord wordt zelfstandig naamwoord. Daardoor ga ik opzoek naar het werkwoord ‘snijden’ van de goede zin in de verkeerde maar ik vind hem niet:
    Karin snijdt uien voor de soep.
    Dan zou ik verwachten:
    Het snijden van de uien voor de soep gebeurt door Karin.
    En in het tweede voorbeeld raak ik ook een beetje de weg kwijt. Werkwoord is nodig hebben, toch? Is het dan ‘de benodigde 20 miljoen’?
    Hmm. Moeilijke deze keer!

    • Bij de eerste ben ik het met je eens. Ik moet niet te vrij met die voorbeelden omgaan. Aangepast. Dank.
      Bij de tweede zie ik geen probleem. Je maakt van een zin waar de mensen expres zijn weggelaten, een zin met mensen.

    • PS O ja, die het wil doen lijken kan net zo goed zijn: Van wie doet alsof. Dank je!
      Ik werk minder lang aan deze posts dan aan mijn gewone blogs. Ze zijn minder af. Komt misschien ook omdat ik zo moet nadenken over de structuur terwijl ik schrijf – niet van de post, maar van het geheel. Niet plannen, he, dan krijg je dat ;-)

Leert je belachelijk goed zakelijk bloggen
Herstel wachtwoord
Geef je e-mail adres. Een nieuw wachtwoord wordt verzonden.