Leer schrijven zoals anderen niet durven

Een blogafbeelding maken met AI – een handig alternatief?

‘Ho.
Wacht.
Er moet nog een plaatje bij.’

Als je niet in afbeeldingen denkt, kan het een vervelend klusje zijn: foto’s zoeken voor bij elk nieuw blog. Maar sinds kort hebben we daar Artificiële Intelligentie (AI) voor.

Dus ik dacht: laten we vandaag eens kijken of dat werkt, een blogafbeelding maken met AI.

zelf plaatjes maken met AI
AI. Ja hoor.

Ik ben er weliswaar niet dol op, op AI, want de wereld ís al zo mooi. En we zijn nog niet eens klaar met het verwerken van de geschiedenis. En god weet waar deze uitvinding nou weer toe gaat leiden. En zelf iets maken is veel leuker.

Plus – ik heb koudwatervrees. Zoals bij elk nieuw programma.

Genoeg gezeurd. Neus dicht, we springen erin.

Wat kan zo’n AI-plaatjesprogramma zoal?

Van alle programma’s die de laatste tijd zijn opgedoken prik ik er zomaar één. Een heel recente: Lexica. Gemaakt door Sharif Shameem. Je kunt het (november 2022) gratis gebruiken als je inlogt.

lexica ai generator homepage
Lexica.art

Niet letten op de psychedelische plaatjes op de homepage. Let ook niet op de sexbommen in Manga-stijl. Gun die kerels hun lol.

Wij gaan meteen voor het serieuze werk. Wij zoeken natuurlijk plaatjes van schrijvende mensen.

ai afbeelding voor je blog maken met Lexica
Opdracht: schrijvende mensen

De zoekopdracht schrijvende mensen levert verrassend mooie afbeeldingen op. Zoals deze:

picture of woman writing generated by ai
Opdracht: 1 8 1 0 s annasophia robb writing a letter by vittorio reggianini, bright lighting, perfectly detailed eyes, beautiful hands, pale skin, clear face

De opdracht (in het bijschrift) is bepalend voor de inhoud. Hoe beter je beschrijft wat je wil krijgen, hoe beter je resultaat. Deze AI-schrijver op Medium legt het uit. Beschrijf je onderwerp (duh), het medium (olieverf of foto), de gewenste stijl (Picasso of Hokusai), gewenste attributen (bij een deur, in een weiland, met opgestoken haar) en bijvoorbeeld het type belichting of de kleur die je wilt. Of de kledingstijl. Of de periode. Enzovoorts.

AnnaSophia Robb is overigens een levende Amerikaanse actrice. Dus dat is tricky qua auteursrecht. En ik vermoed dat ze in het echt geen twee rechterhanden heeft.

Zoekend in de database met gegenereerde plaatjes ben je misschien al klaar

Want er zit veel moois tussen, en je mag alles gebruiken. Lexica slaat nergens de naam van een maker op. Ik bedoel: van iemand die de zoekopdracht intypt. Wie hier nou precies wat maakt, is nog niet uitgevochten.

tweet vam eigenaar Lexica: auteursrechtvrij
Creative Commons license

Maar wij willen natuurlijk zélf een blogafbeelding maken met AI – met oude foto’s

Ik wil een afbeelding voor bij dit blog. Ik schrijf in de maakopdracht waar ik anders naar zou zoeken in mijn fotoverzameling: een leuke jonge vrouw van rond 1900, die vrolijk kijkt, en sceptisch:

met ai gemaakt afbeelding van jonge vrouw
Prompt: young woman 1910, black and white photograph, close up, detailed face, looking cheerful and sceptical, stark contrast

Sceptisch kijken doen ze wel, de plaatjes die Lexica verzint, maar vrolijk, ho maar.

Tweede poging. Kan AI ook gelukkige mensen maken? Want veel van de plaatjes die ik online voorbij zie komen zijn droevig en donker.

ai kan geen vrolijke gezichten maken, lijkt het
Prompt: pretty young woman, 1910, black and white photograph, close up, detailed face, looking happy

Deze vrouwen lachen alsof ze kiespijn hebben. De gezichten zijn erg vaag, en het gezicht rechtsonder is vreemd vervormd.

Ik leg de nadruk nu op dat ze heel knap moet zijn. Maar ik krijg vier van dit soort enge hoofden:

very pretty young woman ai is scary
Prompt: very pretty young woman, smiling, 1875, black and white photograph, stark contrast, highly detailed eyes!!, frilly dress

Misschien moeten we een oude ster invoeren, die rond 1900 beroemd was. Toneelspeelster Maude Fealy (1883-1977) bijvoorbeeld.

actrice Maude Fealy
Maud Fealy rond 1900

Opdracht aan Lexica: old photograph, Maude Fealy, portrait, frilly dress, stark contrast, detailed eyes, closeup.

ai blogafbeelding met Maud Fealy
Prompt: old photograph, maude fealy, portrait, frilly dress, stark contrast, detailed eyes, closeup

Je ziet dat het programma een beetje van Maud Fealy’s gezichtsuitdrukking in oude foto’s heeft geplakt. Het levert onaardse koppen op. En slechts één closeup. Even kijken wat er gebeurt als ik vraag of ze ook kan lachen:

oude foto's bewerken met ai
Prompt: old photograph, Maude Fealy, smiling, portrait, frilly dress, stark contrast, detailed eyes, closeup

Het ziet er niet uit.

Hoewel Fealy inderdaad meestal pruilend op oude foto’s staat, kon ze wel glimlachen. Op één van de weinige foto’s waarop ze haar tanden helemaal bloot lacht, zie je overigens dat haar gebit niet mooi is.

Hoe dan ook: Lexica heeft moeite om oude foto’s en moderne uitdrukkingen te combineren. Dan proberen we maar een schilderstijl

Ik vraag om een schrijvende vrouw in de stijl van Paula Modersohn-Becker, een van mijn favoriete schilderessen:

Paula Modersohn-becker
Paula Modersohn-Becker, Jong meisje met gele bloemen in een glas, c. 1902, 52 x 53 cm (Kunsthalle Bremen)

Ik vraag: young girl, style Paula Modersohn-Becker, oil painting, writing at small table, vase of flowers, bright light, pink dress, blue necklace.

young girl writing ai image like paula modersohn-becker
Prompt: young girl, style Paula Modersohn-Becker, oil painting, writing at small table, vase of flowers, bright light, pink dress, blue necklace.

Mooie plaatjes, vooral het plaatje linksonder. De bloemen links- en rechtsboven zijn mooi in stijl.

Een jong meisje vat hij letterlijk op. We maken haar ouder. En de kleuren zijn te hard. Een kleine tafel en een blauwe ketting zijn kennelijk niet doorslaggevend als opdracht.

ai generated young woman writing
Prompt: pretty young woman, Paula Modersohn-Becker, oil painting, writing at table, vase of flowers, pink dress, soft lighting

De bloemen in de twee bovenste foto’s zijn verbluffende goede Modersohn-bloemen. Met handen heeft het programma duidelijk moeite.

Maar waarom kijken ze allemaal zo somber? Ik probeer ze nog één keer te laten lachen: pretty young woman, smiling, Paula Modersohn-Becker, oil painting, writing at table, vase of flowers, pink dress, soft lighting.

ai afbeelding voor blog a la Modersohn-Becker, smiling
Prompt: pretty young woman, smiling, Paula Modersohn-Becker, oil painting, writing at table, vase of flowers, pink dress, soft lighting.

Alleen de vrouw linksboven heeft een enigszins aantrekkelijke glimlach. Geef toe. Hier is ze in 1024 x 1024 px:

jonge vrouw schrijvend ai
1024 x 1024 pixels, rechtsklik voor een grotere afbeelding

Overigens schrijft ze op het tafelkleed. En haar wenkbrauwen deugen niet. Maar goed, je kunt verder verfijnen en onderdelen van de afbeeldingen dwingend toevoegen. Of je afbeelding verder bewerken in Affinity Photo (een goedkoop en prima alternatief voor Photoshop).

Kunsthistorisch moet je niet te nauw kijken

Je schildert tenslotte niet écht een Modersohn-Becker. Maar eerlijk is eerlijk: de sfeer komt verdraaid goed in de buurt.

Dat je met zo’n gratis AI-programma talloos veel prima afbeeldingen voor je blog kunt maken is duidelijk.

Sterker nog: je kunt er direct je huisstijl van maken

Gebruik alleen nog blogplaatjes in de stijl van Vincent van Gogh.

blogafbeelding Van Gogh-stijl met AI
Prompt: beautiful young woman, writing at table, pen and papier, oil painting, Vincent van Gogh

Of in de stijl van Vilhelm Hammershoi (een dromerige-interieur-schilder)

Vilhelm Hammershoj schilderij
Vilhelm Hammershoi (1864-1916), Interieur met Ida in witte stoel

Aan de andere kant – aangezien Hammerhoj al meer dan 100 jaar geleden is overleden, kun je afbeeldingen van zijn originele schilderijen óók zonder probleem als illustratie gebruiken op je website.

En mag dat nou allemaal qua copyright?

Ja, dat mag.

Er is nog geen wetgeving en geen jurisprudentie op dit gebied. Getty Images verbiedt uit voorzorg het uploaden van AI-afbeeldingen. Internetjurist Arnoud Engelfriet zet in september 2022 in een blog uiteen dat er nog veel onduidelijk is, en dat schade moeilijk is aan te tonen. Digitale kennisverzamelaar Dennis Doeland schrijft hetzelfde in een recent blog.

AI-beeld-generators maken nieuwe plaatjes uit een paar miljard andere, en nieuwe plaatjes zijn waarschijnlijk zelden terug te voeren op het origineel.

Ik snap heel goed dat een levende, individuele kunstenaar benadeeld kan worden, als je zijn stijl pikt. Dus ik ben benieuwd welke wetgeving hier ooit voor komt. Maar als je werk van lang overleden kunstenaars gebruikt, lijkt me het risico op copyrightgedonder niet al te groot. (En als ik ongelijk heb, hoor ik het graag).

Zelf ga ik geen afbeeldingen maken met AI.
Ik hou van geschiedenis.
Ik hou het bij antieke foto’s.

Plaatje van een blad. Einde van de post.

Lees ook:

 

 

 

tips voor beter bloggen

(Zet je VPN uit als de knop niet werkt).

Over Kitty Kilian

Kitty Kilian

Schreef voor NRC, gaf les aan vakopleidingen Journalistiek. Sinds 2011 docent copywriting | De Blogacademie. Delicate as a hand grenade.

Cursussen:
Blogbasics (beginners)
Blogpro (professionals)
Karakter & Dialoog (fictie)
Little Black Dress (strakke huisstijl)

32 comments

  • Wat ik nou altijd al wilde weten …

    Hoe maak je die bewegende plaatjes / mini filmpjes? Hoe plaats ze er in?

    Chris Rommers doet dat ook….

    Ik werk altijd met zo’n kneuzige YT link.

    #nietprofessioneel

  • Je wilt natuurlijk nooit gedoe. Lees altijd de voorwaarden als je een gratis tool gebruikt. Jij hanteert de tool, jij bent de maker en hebt dus automatisch de auteursrechten. Doch het kan zijn dat je rechten overdraagt, of dat je toestemming geeft om jouw werken zonder jouw naam te publiceren en verspreiden.

    Op de bronnen (foto’s, schilderijen) geldt dat er rechten geschonden worden als ze herkenbaar in het beeld verwerkt zijn. Meestal worden er zoveel bronnen in het nieuwe beeld gebruikt dat dat niet het geval is.
    Of het nog herkenbaar is van het origineel is aan de rechter. Helaas geen exacte wetenschap en van alles valt een zaak te maken. Maar dan nog, jij als gebruiker van een tool kent de bronnen niet, de tool is dan aansprakelijk.
    Waar Vivien op doelt is denk het kopiëren van een stijl? Ik kan me voorstellen dat als je afbeeldingen verkoopt in de stijl van een bekende schilder die nog leeft of nog geen 70 jaar dood is dat je dan in de problemen kan komen. Echter, dan kan de schade niet begroot worden op het mislopen van een licentievergoeding.

    • Lekker altijd, met zo’n heel nieuw fenomeen. Ik heb overal gezocht maar ik kan nergens wat vinden over de voorwaarden van Lexica. Ik heb er de maker op Twitter net naar gevaagd.

      • Ik las niet goed. Vivien heeft het niet over stijl maar over foto’s van schilderijen waarvan het auteursrecht van de schilder inmiddels vervallen is. Die kun je probleemloos gebruiken in Nederland. De toets of een foto voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking komt (eigen, oorspronkelijk karakter en persoonlijk stempel van de maker) is weliswaar laag, rechter kent het al snel toe. Maar een werk dat zo goed mogelijk is vastgelegd valt niet onder ‘schepping’. Hoek, belichting het speelt geen rol.

  • Ja dit: Zelf iets maken is veel leuker.

    Als we AI onze blogs laten schrijven and onze images laten maken, wat moeten dan zelf verder doen?

    Van zelf dingen maken word ik blij. Van zo’n AI iets laten maken zou ik denk ik chagrijnig worden.

    • Ja. Ik zie wel dat mensen het nu al gebruiken als halffabrikaat – ze laten AI een deel van het werk doen en dan leuken ze het op. Met AI kun je ook volautomatisch je SEO regelen, natuurlijk.

  • Wat een mooie collectie Kitty! Sommige van die images zijn echt hilarisch :). Ook wel een verslavende site, voor je het weet zit je heel de dag plaatjes te AI’en.

    PS: hoe kom je eigenlijk aan die coole gifjes op je blog, knutsel je die ook zelf in elkaar?

    • Ja, en als je goed gaat kijken zitten er nogal wat handen verkeerdon enzo. Ja, kan verslavend zijn.

      Die gifjes zoek ik online. Ik kort ze soms wel in, dat kan allemaal gratis online.

      • Erg bijzonder inderdaad wat zo’n AI ervan brouwt. Maar het zal vast wel beter worden, zo’n ding leert uit zichzelf van alles bij. Ik ga het toch ook eens proberen voor plaatjes voor m’n blog!

        Zijn er met die gifjes dan geen problemen met copyright? Of geldt daar een uitzondering voor. Ik embed ze wel eens via Giphy, maar dat werkt niet altijd even fleks (en als ze verdwijnen op die site werkt de embed ook niet meer).

  • Fascinerend. Wat een mal gedoe, wat leuk en goed dat je dit even voor ons onderzocht.

    Er gaat een wereld voor me open.
    En meteen weer dicht want ik vind het precies geinig genoeg om ‘ter kennisgeving’ aan te nemen.

  • Hoe gebruik je werk van lang overleden kunstenaars? Meestal gebruik je een foto. Daar kan auteursrecht op rusten. Het advies dat je afbeeldingen van Hammerhoj’s originele schilderijen zonder probleem als illustratie kan gebruiken is dus tricky.

      • Toch kan de foto zelf een auteursrechtelijk beschermd werk zijn als bij het maken van de foto creatieve keuzes zijn gemaakt. Denk aan afstand, lichtinval, kleurstelling etc.

        • Daarom zegt hij ook: slaafse kopieën. Van tweedimensionale werken.

          Nog afgezien van wat ik er persoonlijk van vind ;-) Ik werkte begin jaren 90 kort bij een groot museum waar ze zich in hun handen wreven omdat de baas van de foto’s deze truc bedacht had. Copyright claimen op puur technische reproducties. Daar verdienden ze goed aan. Herinner ik me dat goed? Is dat ergens rond 1990 in zwang gekomen? Of verbeeld ik me dat maar?

          • Eens. Maar je wil er geen discussie over vanwege de proceskostenvergoeding in IE zaken. Sinds het Painer-arrest van 2011 is duidelijk dat de europeesrechtelijke drempel voor auteursrechtelijke bescherming van een foto bijzonder laag is. Zelfs op zo’n schoolfoto van je kind waar ze niet eens even de moeite nemen om zijn snottebel weg te vegen, kan auteursrecht rusten.

  • Bah, wat is die site verslavend. Alhoewel ik hem na 12 foto’s ‘gepikt’ te hebben toch maar afsloot.

    Art deco en laptops combineren. Soms krijg je dubbele armen. Of een dikke krop in de keel. Als je geen zin hebt om zelf de Mona Lisa om te bouwen.

    Die is toch al te vaak omgebouwd.

    Dank u dus!

  • Goh, daar ben je vast even zoet mee geweest. Ik zat te kijken naar je eerste schrijvende mens, er lijkt iets geks met haar schrijfhand. Alsof ze met rechts schrijft, maar die hand links zit of zo.

Leer schrijven zoals anderen niet durven
google-site-verification: google3d8706b2d2bb5ca6.html