Leert je belachelijk goed zakelijk bloggen

Hoe kom je aan een bestseller? (Of: wie wil er nou niet verkopen?)

bestseller schrijven

“Jezus, is die Porsche van jou?”
Mijn bezoek knikt: “Het is een oude, hoor.”
Ik kijk hem strak aan.
“Ik had hem eigenlijk verderop in de straat willen zetten.”

Ik begin te lachen. Een bezoeker die mijn vooroordelen kent, die er rekening mee houdt en die zich nog verontschuldigt ook. Hallo, het zijn maar vooroordelen, hoor.

Zou het toeval zijn, dat die man in sales werkt? Hij weet in elk geval van doorzetten. Twee jaar geleden stuurde hij me een businessroman, die ik even doorbladerde en in de prullenbak gooide.

Een paar maanden geleden mailde hij opnieuw. (Een nee is pas het begin van een verkoopgesprek.) Waarom weet ik niet meer. Maar we dronken koffie in een stationsrestaurant en na een uurtje zei ik: ‘Ik zou je eigenlijk moeten interviewen.’

Waarom is verkopen zo moeilijk?

Als overtuigde niet-verkoper was ik verbaasd over hoe goed Jochum Jarigsma en ik elkaar begrepen. Ik wist al dat presentatoren en copywriters dezelfde taal spreken. Maar dat verkopers óók veel nadenken over communicatie – nee. Nooit aan gedacht.

Jarigsma coacht dienstverleners die moeite hebben met verkopen.

Als eerste interviewee ooit bood hij een week later aan om me terug te interviewen.

Is schrijven moeilijk?

Het blog over de schrijfstijl van Lee Child staat hier.

Mijn vergelijking van gemiddelde boeken met bestsellers kwam omdat ik net The Bestseller Code gelezen had. Daar moeten we het ook nog even over hebben.

The Bestseller Code

In 2008 vroeg een acquisitions editor van Penguin UK een literatuurwetenschapper van Stanford: wanneer wordt een boek een bestseller? In 2016 publiceerden ze samen het antwoord.

hoe verkoop je het best
The Bestseller Code

In de tussentijd hadden ze 2800 boeken door een zelfgemaakt computerprogramma gehaald. Een groep bestsellers én een groep boeken die matig verkocht. Het programma bleek met 80-90% nauwkeurigheid te kunnen voorspellen welke boeken het zeker niet halen, en welke boeken wel.

Een nuttig programma, zou je zeggen, aangezien de uitgeefindustrie draait op de slechts 0,5% van de boeken die bestsellers worden.

‘Gebruiken jullie het al?’

vroeg ik aan een bevriende uitgever van een Nederlandse literaire uitgeverij. Nee, whatsappte hij: ‘De Bestseller Code ken ik niet en ik wil het ook niet kennen. Wij lezen gewoon manuscripten.’

Een zuinige ontvangst. Die kreeg The Bestseller Code wel vaker. Ik snap niet waarom. Jodie Archer en Matthew L. Jockers schrijven fantastisch. Hoewel ze waarschuwen van niet is het boek tegelijk ook een schrijfhandleiding. Ze verklaren de magie van de eerste zin. Ze analyseren verschillende bestsellers kwalitatief. Ze wijzen op nieuwe trends. Ze onderbouwen populariteit statistisch, en overtuigend.

Ik vat het gewoon even samen:

Wat maakt een boek een bestseller?

  • eenvoud. Eenvoud dient de samenhang en dus de begrijpelijkheid van een verhaal. Bestsellerauteurs hebben op 40% van hun boek gemiddeld vier onderwerpen behandeld. Gewone auteurs gemiddeld zes
  • realisme. Lezers lezen graag over het dagelijks leven van anderen. Eén van de onderwerpen moet iets zijn dat veel mensen vrezen (ziekte, rechtszaken, scheiding)
  • intimiteit. Lezers lezen graag over menselijke nabijheid. Ze willen hun hoofdpersonen gekoesterd zien. Seks is overigens een no-no als je echt goed wil verkopen, met Fifty Shades Of Grey als uitzondering. Zie voor de uitleg van dat fenomeen The Bestseller Code
  • emoties. De grootste bestsellers – John Grisham, Fifty Shades – roepen heftige reacties op. Lichamelijke. Je hart gaat er sneller van kloppen, je wil roepen: doe het niet, doe het niet. Om zulke heftige emoties los te maken heb je een uitgekiende spanningsboog nodig, die het hele boek door omhoog en omlaag golft

Kan een debutant een bestseller schrijven?

Dat kan, zeggen Archer en Jockers, als hij een winning style heeft.

Als hij taal snapt, en de lezer – een succesvolle debutant komt vaak uit de journalistiek. Als hij bijvoorbeeld snapt dat je voor spannende scènes kortere zinnen gebruikt dan voor rustige. Als hij voor informele taal kiest. Als hij veel vraagtekens gebruikt (teksten zonder vragen zijn saaier). Als hij eenvoudig schrijft. Kaal: als hij weinig bijvoeglijke naamwoorden en bijwoorden gebruikt.

Endless adverbs and strings of adjectives are like sticking fat tires and flashing rims on a vintage Jaguar.

Als hij snapt dat stijl hem niet zit in onnodige versieringen: het zit hem in het zelfbewustzijn waarmee de schrijver zijn wereld presenteert. Vanaf zin één.

De personages in bestsellers zijn bovendien actief. Ze willen iets en ze ondernemen actie. Ze twijfelen niet, ze zeuren niet, en ze blijven ook niet thuis zitten mopperen dat het allemaal niet lukt.

Net zoals verkopers, dus.

 

Lees ook: Waarom ik mijn eigen man zo saai vind (en de overeenkomst tussen thrillers en chicklit)

 

tips voor beter bloggen

boekblog over blogstijl

Over Kitty Kilian

Kitty Kilian

Schreef voor NRC Handelsblad, gaf les aan vakopleidingen Journalistiek. De Blogacademie sinds 2011. Delicate as a hand grenade. Blogt as we speak het boek Hoe schrijf je een blog? - de stijl.

Cursussen:
Blogbasics
Blogpro
Little Black Dress
Karakter & Dialoog

27 comments

  • Ha Kitty, samenvattend heb je het hierboven over de maakbaarheid van succes. En de receptuur daarvoor… dat dit geen simpele kwestie is zul je met me eens zijn. Ondanks wetenschappelijk onderzoek blijft succes enerzijds complex en tegelijkertijd een optelsom van eenvoud, ervaring en een gevoel voor de tijdgeest. Die combinatie heb ik van dichtbij meegemaakt in de tijd dat ik persoonlijk te maken had met de Nederlandse popgroep Shocking Blue. Die band heeft van 1967 tot 1974 bestaan. En werd een mega-succes en aldus een legende. Niet alleen vanwege ‘Venus’ trouwens. Maar dat is een ander verhaal… dat je kunt nalezen in een artikel dat ik ooit schreef: ‘Wat mij, als ontwerper, tegenwoordig vooral interesseert in Shocking Blue, is het idee dat er achter zat.’ https://goo.gl/CtHHqL Dat succes een zaak van doorzettingsvermogen en een lange adem is ben ik met je eens. Of het als doel op zich de moeite waard is en zinvol, blijft een vraag die iedereen voor zichzelf mag beantwoorden. Succes is mooi, maar er mee weten om te gaan is een grotere kunst. Fijn weekend!

    • Em.. zeg ik dat? De maakbaarheid van succes? Even denken.. Ik geloof het niet helemaal.

      Om succes te hebben moet je allerlei dingen in elk geval goed doen (=kwaliteit). Maar als je genoeg kwaliteit hebt, is dat nog geen garantie voor succes (=bestseller).

      Een hit kun je niet afdwingen en computerprogramma’s kunnen nog geen fantastische songs of boeken schrijven.

      Maar er zijn wel overeenkomsten in goed verkopende boeken, blijkt. De uitslagen van dat programma lijken me onbetwistbaar. Ze komen overeen met wat ik in de praktijk ook al heb geleerd – maar ik had het nog nooit zo overtuigend in cijfers weergegeven gezien.

      En ja, de tijdgeest heeft ook veel te maken met een hit, en geluk. The Bestseller Code analyseert het huidige succes van vileine jonge vrouwen in thrillers. Ook overtuigend.

      • Om succes te hebben moet je allerlei dingen in elk geval goed doen (=kwaliteit). Maar als je genoeg kwaliteit hebt, is dat nog geen garantie voor succes (=bestseller). Mee eens.

        Ik heb ‘The Bestseller Code’ niet gelezen, maar ik kan me er wel wat bij voorstellen. Als je wel eens iets van Philip Kotler hebt gelezen kom je dezelfde ingrediënten tegen. Allemaal wetenschappelijk onderbouwd. Maar het gaat toch om de persoon en zijn/haar achtergrond en het geluk om op de juiste tijd en plaats de juiste snaar bij je publiek te raken.

        Ga er maar aan staan… ;-)

  • Even over die video’s.

    Ik ben dol op tekst, vooral wanneer die door auteurs van jouw kaliber is geschreven, maar niet op video’s. Met tekst heeft de lezer de regie: je hebt overzicht, kunt bliksemsnel scannen, ziet al heel snel of de tekst de moeite waard is. Met video niet: je weet pas achteraf of de tijd die je erin hebt geïnvesteerd, de moeite waard was. En er zweven zoveel onbenullige, slecht gemaakte video’s op het net. Enfin, da’s dus mijn weerstand tegen video.

    Nu maak je het nog een graadje erger met de video waarin je zelf aan het woord bent. De lezer ziet namelijk niet vooraf hoe lang die duurt én er zijn geen knopjes waarmee die voor- of achteruit kan spoelen, althans die zijn niet zichtbaar op de Windows-machine waarmee ik nu je blog bekijkt. De dus weinige regie die ik nog heb, pak je ook al van me af. Waarom maak je mijn bloglezersleven nóg miserabeler?

    • Even checken. Normaal doe ik dat wel, heb ik helemaal niet op gelet, op de knopjes. Ik loop even naar Vimeo.

      Ja, was een foutje. Gerepareerd.

      En wat betreft je weerstand tegen video: ik snap het. Heb ik ook, vaak. Maar ik had er zin in, een keer. Ik wou Jochum zelf aan het woord laten. Ach, je probeert eens wat.

      • Ah, een foutje. Geen voorbedachten rade, het zij je vergeven.

        Beide video’s zijn hier, vind ik, de moeite van het bekijken waard.

  • “Moet je nou een, zeg maar, Pietje Precies zijn als schrijver?”
    “Nou, ik denk dat ehmmmm… Já.”

    That pretty much sums it up. :-)

  • Mooie samenvatting van wat een bestseller zo goed maakt!

    Ik heb The Bestseller Code niet gelezen. Raad je het aan? (Ik heb wel een vergelijkbaar boek gelezen: “Nabokov’s Favourite Word Is Mauve: The literary quirks and oddities of our most-loved authors” – dat is een statistische analyse van literaire klassiekers).

    En ja, we zijn allemaal verkopers, of je dat nou wil of niet. ;-) Als we geen produkten of diensten verkopen, dan proberen we ideeen aan de man te brengen. :-)

    • Ja, ik raad het aan. Ik vond het fascinerend. Maar ik heb nog geen vergelijkbare boeken gelezen – kan best dat de titel die jij noemt iets dergelijks doet. Dank daarvoor, ik zet hem op mijn lijstje.

      • Ik weet eigenlijk niet of ik het echt een aanrader vind (het book van Ben Blatt). Ik vond er wel een aantal interessante feitjes in staan, maar ik vond het niet heel erg boeiend. Het is al weer een tijdje geleden dat ik het gelezen heb.

  • Shit, video’s. Daar heb ik echt geen zin in. Ik ben vast niet de enige. Gelukkig heeft dit blog twee gezichten. De tekst over bestsellers geeft leuke aanknopingspunten. Herkenbaar.
    En dankzij de commentaren toch nog een fijne tip uit de video’s. Redigeren vraagt precisie. Huishouden niet. Mooi!

Leert je belachelijk goed zakelijk bloggen
Herstel wachtwoord
Geef je e-mail adres. Een nieuw wachtwoord wordt verzonden.